- cskh@mentalcare.vn
- 0886510790
Cuộc sống là một chuỗi dài những kết nối và ký ức, và đôi khi chúng ta có xu hướng giữ lại vật chất để lưu giữ lại những kỷ niệm đó. Nhưng liệu có khi nào việc giữ lại những món đồ không cần thiết lại trở thành một gánh nặng vô hình? Điều gì thực sự xảy ra khi sự tích trữ trở thành một rối loạn trong tâm lý, ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống hàng ngày của một người? Rối loạn tích trữ, hay còn gọi là hoarding disorder, là một vấn đề sức khỏe tâm thần khá phổ biến nhưng vẫn chưa được nhiều người biết đến tại Việt Nam. Nó không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn có thể gây ra những tác động lớn đến cả gia đình và xã hội.
Rối loạn tích trữ là tình trạng khó khăn trong việc bỏ đi hoặc chia tay với các vật phẩm, bất kể giá trị thực sự của chúng. Điều này thường dẫn đến việc tích trữ một lượng lớn đồ đạc đến mức làm tắc nghẽn không gian sống. Theo các nhà chuyên môn, rối loạn này không chỉ đơn giản là lộn xộn hay vô tổ chức; nó là một tình trạng tâm lý phức tạp kéo theo cảm giác lo âu và căng thẳng.
Một người mắc rối loạn tích trữ có thể sẽ cảm thấy bị gắn bó một cách không hợp lý với các vật phẩm của mình, và thậm chí có thể cảm thấy đau khổ tột độ khi phải tách rời chúng. Những người này thường có suy nghĩ rằng họ “có thể cần” các vật phẩm này trong tương lai hoặc họ “không thể bỏ qua” một món đồ đáng giá khi nó được khuyến mại.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự phát triển của rối loạn tích trữ. Một số nghiên cứu cho thấy, các yếu tố như di truyền, môi trường sống, và trải nghiệm cá nhân đều có thể góp phần gây ra tình trạng này. Ví dụ như việc trải qua mất mát lớn, như cái chết của người thân, hoặc những thay đổi đột ngột trong cuộc sống, có thể kích hoạt xu hướng tích trữ.
Theo chuyên gia tâm lý, giáo sư Trần Minh Thư, rối loạn tích trữ có thể bắt nguồn từ những kỳ vọng vô hình và mong muốn kiểm soát trong một môi trường sống thiếu ổn định. Khi người ta cảm thấy mất kiểm soát trong các khía cạnh khác của cuộc sống, việc giữ lại đồ đạc có thể mang lại cảm giác an toàn và kiểm soát.
Rối loạn tích trữ không chỉ gây căng thẳng cho người mắc phải, mà còn ảnh hưởng lớn đến những người xung quanh. Những ngôi nhà của người mắc rối loạn này thường rất lộn xộn, thiếu sáng, gây nên những trở ngại vật lý và nguy hiểm tiềm tàng. Môi trường sống này có thể dẫn đến các vấn đề về vệ sinh và an toàn sức khỏe.
Hơn nữa, quan hệ giữa những người mắc rối loạn tích trữ và những người thân của họ thường bị tổn thương nghiêm trọng. Các thành viên trong gia đình thường cảm thấy kiệt sức và bất mãn vì môi trường sống bị kiểm soát bởi đống đồ đạc, trong khi người bị rối loạn này có thể cảm thấy bị cô lập và bị phán xét. Mâu thuẫn gia đình có thể leo thang, gây ra căng thẳng không hề nhỏ.
Điều trị rối loạn tích trữ không phải là một quá trình dễ dàng và cần có sự kiên nhẫn, thông cảm từ cả người mắc và những người xung quanh. Liệu pháp tâm lý là phương pháp điều trị được khuyến nghị nhiều nhất, đặc biệt là liệu pháp hành vi nhận thức (CBT). CBT giúp các cá nhân hiểu và thay đổi các lối tư duy và hành vi tích trữ của mình.
Thiều là một ví dụ về sự thành công của liệu pháp này. Với sự hỗ trợ từ chuyên gia và gia đình, Thiều đã học cách xác định và bỏ qua những vật dụng không cần thiết, dần dần tạo ra một môi trường sống sạch sẽ, thoải mái hơn. Điều này không chỉ giúp anh kiểm soát tốt hơn cuộc sống của mình mà còn cải thiện mối quan hệ với gia đình.
Rối loạn tích trữ là một vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng cần được nhận thức và can thiệp kịp thời. Nếu bạn hoặc ai đó gần gũi với bạn đang đối mặt với tình trạng này, đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp. Sự hỗ trợ đúng đắn có thể tạo ra sự khác biệt lớn, nâng cao chất lượng cuộc sống cho cả người mắc và những người xung quanh. Chúng ta cùng nhau xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh và hỗ trợ lẫn nhau.
Hãy thực hiện bước đầu tiên ngay hôm nay bằng cách tìm kiếm thông tin và liên hệ với các chuyên gia tâm lý nếu cần thiết. Phục hồi là một hành trình, và bạn không cần phải đi một mình.
Leave a comment