- cskh@mentalcare.vn
- 0886510790
Bạn đã bao giờ gặp một người dường như luôn tìm kiếm sự chú ý ở mọi nơi chưa? Mọi người có thể nghĩ rằng đó chỉ là tính cách cá nhân, nhưng với một số người, điều này bắt nguồn từ một rối loạn nhân cách mà ít người biết đến – nhân cách kịch tính (histrionic). Họ thu hút sự chú ý một cách mãnh liệt, nhưng bên trong lại thường cảm thấy trống rỗng và không thỏa mãn. Vậy tại sao lại có sự trái ngược này và nó ảnh hưởng đến cuộc sống của họ như thế nào?
Nhân cách kịch tính (histrionic personality disorder – HPD) là một trong những loại rối loạn nhân cách được định nghĩa trong Sổ Tay Chẩn Đoán và Thống Kê Các Rối Loạn Tâm Thần (DSM-5). Những người mắc chứng này thường biểu hiện sự cảm xúc quá mức và có nhu cầu tìm kiếm sự chú ý liên tục. Họ có thể thể hiện qua cách ăn mặc, lời nói hay hành vi của mình một cách kịch tính để thu hút sự chú ý của người khác.
Ví dụ, một người có thể thích mặc những bộ trang phục nổi bật, nhấn mạnh đến vẻ bề ngoài và thường xuyên tìm cách tham gia các hoạt động xã hội để duy trì sự chú ý từ mọi người xung quanh. Khi không được chú ý, họ có thể cảm thấy vô cùng khó chịu, đôi khi trầm cảm hoặc lo lắng.
Nguyên nhân chính xác của nhân cách kịch tính vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng nó có thể do kết hợp giữa yếu tố di truyền và môi trường. Phân tích tâm lý cho thấy rằng một số người có thể phát triển HPD do bị cha mẹ bỏ qua hoặc thiếu sự quan tâm trong quá khứ. Họ lớn lên với nhu cầu mạnh mẽ tìm kiếm sự chấp thuận từ người khác để bù đắp cho sự thiếu hụt tình cảm từ gia đình.
Ngoài ra, các yếu tố cá nhân như tính khí, sự hình thành cảm xúc và kiểu mẫu quan hệ xã hội cũng có thể góp phần vào sự phát triển của nhân cách kịch tính. Chẳng hạn, những đứa trẻ thường xuyên chứng kiến hoặc tham gia vào các tình huống xung đột hoặc kịch tính trong gia đình có thể mang theo những hành vi tìm sự chú ý vào tuổi trưởng thành.
Các triệu chứng của nhân cách kịch tính bao gồm cảm giác không thoải mái khi không được ở trung tâm của sự chú ý, hành vi kịch tính, cảm xúc dễ biến động và thái độ khiêu khích. Họ cũng có thể biểu hiện sự lãng mạn hời hợt, giữ mối quan hệ không ổn định và có sự tự đánh giá bản thân xuyên tạc.
Chẳng hạn, họ thường cảm thấy không tự tin về khả năng hoặc giá trị bản thân, dẫn đến tìm kiếm sự xác nhận qua cách ứng xử nông nổi hoặc dễ thay đổi. Đây là một vòng luẩn quẩn bởi sự xác nhận từ bên ngoài chỉ tạm thời làm dịu đi sự trống rỗng nội tâm mà không giải quyết được vấn đề cốt lõi.
Nếu bạn hoặc ai đó bạn biết có triệu chứng của nhân cách kịch tính, việc tìm kiếm sự tư vấn chuyên ngành từ nhà tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần là cần thiết. Trị liệu tâm lý là phương pháp điều trị phổ biến nhất cho HPD, với mục tiêu giúp cá nhân hiểu rõ và điều chỉnh hành vi cũng như cải thiện cách họ nhìn nhận về bản thân.
Liệu pháp nhận thức-hành vi (CBT) là một công cụ hữu ích giúp họ xác định và thay đổi các mô thức suy nghĩ tiêu cực. Đồng thời, trị liệu tập trung vào cảm xúc có thể hỗ trợ họ trong việc xử lý và thể hiện cảm xúc một cách lành mạnh. Các nhóm hỗ trợ cũng mang lại lợi ích, giúp các cá nhân cảm thấy được lắng nghe và chia sẻ kinh nghiệm của mình với những người khác có cùng hoàn cảnh.
Nhân cách kịch tính không phải là một bản án suốt đời. Với sự hỗ trợ đúng đắn và nỗ lực tự nhận thức, người mắc HPD có thể học cách sống hài hòa và cân bằng hơn mà không phụ thuộc vào sự chú ý từ bên ngoài. Nếu bạn hoặc người thân đang trải qua những triệu chứng này, đừng ngần ngại tìm kiếm sự trợ giúp từ chuyên gia.
Hãy nhớ rằng, điều quan trọng nhất là không ngừng học hỏi và phát triển bản thân để tìm thấy sự bình an và hạnh phúc thực sự từ trong tâm hồn. Bạn không đơn độc trong hành trình này, và có rất nhiều nguồn hỗ trợ sẵn sàng giúp bạn vượt qua.
Leave a comment