Rối loạn trầm cảm dai dẳng (Persistent Depressive Disorder)
Rối loạn trầm cảm dai dẳng (PDD) là gì?
Rối loạn trầm cảm dai dẳng là trầm cảm mạn tính xảy ra trong thời gian dài, thông thường khoảng 2 năm (đối với trẻ em và vị thành niên thường là 1 năm). Trầm cảm thường nhẹ hoặc trung bình, hầu hết những bệnh nhân trầm cảm dai dẳng thường không thể nhớ rõ được triệu chứng xảy ra đầu tiên khi nào
Trầm cảm dai dẳng là một dạng khá phổ biến của trầm cảm, có thể khởi đầu ở cả trẻ em và người lớn, không rõ lý do. Có vẻ như gặp phổ biến hơn ở nữ, và thường còn được gọi bằng các tên khác như loạn khí sắc
Triệu chứng của trầm cảm dai dẳng
Triệu chứng chính của trầm cảm dai dẳng gồm buồn phiền, cảm xúc xuống thấp, u ám hầu hết mọi ngày, kéo dài ít nhất 2 năm. Trẻ em và vị thành niên có thể cảm thấy cáu kỉnh bực bội thay vì trầm buồn, triệu chứng trên kéo dài ít nhất 1 năm.
Các triệu chứng khác xảy ra trong đa phần thời gian gồm:
Hầu hêt bệnh nhân trầm cảm dai dẳng thường có ít nhất một giai đoạn trầm cảm điển hình trong suốt cuộc đời
Bệnh nhân cao tuổi mắc trầm cảm dai dẳng thường khó tự chăm sóc bản thân, họ cảm thấy cô độc và có bệnh về cơ thể
Những BN trầm cảm dai dẳng có thể có giai đoạn tâm trạng bình thường kéo dài lên đến 2 năm. Gia đình hoặc bạn bè thậm chí còn không nhận ra rằng người thân của mình bị trầm cảm do trầm cảm nhóm này thường nhẹ. Tuy nhiên có thể gây khó khăn cho bệnh nhân khi thực hiện các chức năng ở trường, ở nhà và trong công việc.
Nguyên nhân trầm cảm dai dẳng
Không ai biết rõ nguyên nhân của trầm cảm dai dẳng, có thể liên quan đến sự biến đổi của một chất dẫn truyền thần kinh là serotonin. Serotonin giúp bộ não cân bằng cảm xúc và khả năng đánh giá. Những tình trạng về cơ thể và stress trong cuộc sống cũng đóng vai trò gây bệnh.
Bạn có nguy cơ trầm cảm dai dẳng cao hơn nếu là nữ giới, đồng thời bệnh cũng có tính chất gia đình. Nếu một thành viên trong gia đình mắc trầm cảm dai dẳng hoặc một dạng trầm cảm bất kỳ nào khác thì thành viên khác sẽ có nguy cơ mắc cao hơn
Chẩn đoán trầm cảm dai dẳng
Nếu bạn cho rằng bạn đang mắc trầm cảm dai dẳng, cần nhờ sự trợ giúp từ bác sĩ. Bác sĩ của bạn sẽ hỏi những câu hỏi để xác định bạn có mắc trầm cảm hay không và thuộc trầm cảm loại nào. Bác sĩ của bạn sẽ hỏi những câu hỏi về sức khỏe và triệu chứng của bạn, ví dụ như giấc ngủ của bạn thế nào, bạn có cảm thấy mệt mỏi thường xuyên không hoặc bạn có gặp vấn đề trong tập trung chú ý không. Bác sĩ cũng đánh giá các tình trạng bệnh cơ thể có thể gây ra cho bạn trầm buồn, chẳng hạn như các vấn đề liên quan đến tuyến giáp và các thuốc bạn đang dùng. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn thử máu, thử nước tiểu để loại trừ những nguyên nhân này.
Trầm cảm dai dẳng có thể phòng tránh được không?
Nhìn chung, trầm cảm dai dẳng cũng như những dạng trầm cảm khác đều không phòng tránh được. Có những thay đổi trong lối sống có thể khiến bạn cải thiện cảm xúc và giảm triệu chứng, ví dụ:
-
Ngủ đủ giấc
-
Tuân theo chế độ ăn lành mạnh
-
Tập thể dục
-
Giảm hoặc từ bỏ rượu bia
-
Không dùng thuốc trái phép
-
Dùng thuốc điều trị bệnh theo đúng toa của bác sĩ
-
Theo dõi diễn tiến của trầm cảm dai dẳng và báo lại cho bác sĩ
-
Tham gia các hoạt động khiến bạn thấy hứng thú
-
Chia sẻ với một ai đó bạn tin tưởng về cảm xúc của bạn
-
Tham gia cùng với những người tích cực và lạc quan
Điều trị trầm cảm dai dẳng
Trầm cảm dai dẳng có thể được điều trị bằng thuốc chống trầm cảm. Thuốc này giúp giảm triệu chứng trầm cảm. Thuốc chống trầm cảm không gây cho bệnh nhân hứng phấn và không gây ra lệ thuộc thuốc.
Có thể mất từ vài tuần đến vài tháng để bạn và bác sĩ đánh giá được thuốc chống trầm cảm có tác dụng hay không. Lưu ý quan trọng là bạn cần uống thuốc theo đúng chính xác như chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu thuốc chống trầm cảm có hiệu quả, bạn cần tiếp tục sử dụng trong vài năm. Bạn cần tiếp tục dùng thuốc ngay cả khi bạn đã cảm thấy khá hơn. Nếu ngưng thuốc, có thế bạn sẽ rơi vào trầm cảm trở lại.
Đôi khi việc ngưng thuốc đột ngột có thể gây ra vài tác dụng phụ. Nếu bạn muốn ngưng thuốc, trước tiên cần trao đổi với bác sĩ, bác sĩ sẽ giúp bạn làm cách nào để hạn chế nhứng tác dụng phụ do dừng thuốc đột ngột.
Tôi có nên gặp cả nhà tham vấn nữa không?
Một số bệnh nhân cho rằng tham vấn tâm lý giúp họ đương đầu được với những vấn đề cụ thể. Buổi tham vấn là nơi an toàn mà bạn có thể bộc bạch những suy nghĩ và cảm xúc của mình. Nhiều bác sĩ tin rằng phối hợp liệu pháp nói chuyện kết hợp với dùng thuốc là cách hiệu quả trong điều trị trầm cảm dai dẳng cũng như các rối loạn trầm cảm khác.
Sống chung với rối loạn trầm cảm dai dẳng
Rối loạn trầm cảm dai dẳng là một rối loạn mạn tính, có thể kéo dài tới nhiều năm. Nếu bạn mắc trầm cảm dai dẳng, những điều sau có thể giúp bạn cảm thấy khá hơn. Nói với bác sĩ những cảm nhận của bạn, và điều trị sẽ giúp bạn tìm lại được hoạt động nào khiến bạn cảm thấy tốt lên.
Biến chứng
Những bệnh nhân rối loạn trầm cảm dai dẳng có thể có những giai đoạn trầm cảm điển hình, và có thể khiến cho bệnh nhân có ý tưởng tự sát. Nếu bạn có suy nghĩ muốn tự làm hại bản thân hoặc người khác, hãy nói ra với ai đó ngay lập tức có thể là bác sĩ, gia đình, bạn bè
Hãy tìm đến sự trợ giúp ngay, trầm cảm dai dẳng có thể điều trị thành công được
Một số điều bạn nên hỏi bác sĩ
Tôi cảm thấy tâm trạng xuống thấp trong thời gian dài, có phải tôi bị trầm cảm dai dẳng?
Tôi có cần điều trị không? Tôi có thể được điều trị bằng những cách nào?
Tôi có nên nhờ đến tham vấn tâm lý hoặc ai đó khác để nhận liệu pháp nói chuyện?
Tôi có cần dùng đến thuốc để giảm bớt triệu chứng không? Nếu uống thuốc cần phải uống trong bao lâu?
Điều trị trầm cảm dai dẳng khác với điều trị giai đoạn trầm cảm điển hình như thế nào?
Tôi nên làm gì nếu như tôi cảm thấy thực sự tăm tối và nghĩ đến cái chết?
Leave a comment